Archief · Analyse mei 2026

Vier scenario's voor box 3

Wat kan de Eerste Kamer doen, en hoe waarschijnlijk is elk scenario? Onze inschatting na de deskundigenbijeenkomst van 19 mei 2026.

Analyse: 19 mei 2026 · Archiefmelding bijgewerkt op 18 september 2026

Laag10%

Aanname in huidige vorm

De Eerste Kamer stemt vóór de huidige tekst van 36748 zonder novelle. Inwerkingtreding per 1 januari 2028 zoals gepland.

Triggers

Coalitie van SP, Volt en GroenLinks-PvdA wint stemmen van twijfelaars
Kabinet geeft geen substantiële novelle-toezegging
Tijdsdruk vanuit Belastingdienst en ketenpartners weegt zwaarder dan inhoudelijke kritiek

Timing

Stemming juni/juli 2026

Impact

Belastingdienst en ketenpartners halen de doorlooptijd van één jaar en negen maanden voor 2028 — krap. Aangekondigde procesgang door Vastgoed Belang loopt door, juridische risico's blijven.

Midden35%

Aanname met novelle

De wet wordt aangenomen, gevolgd door een novelle die belangrijke kritiekpunten repareert: verliesverrekening, vastgoedbijtelling, levensgebeurtenissen. Inwerkingtreding mogelijk uitgesteld naar 2029.

Triggers

Staatssecretaris Eerenberg dient zomer 2026 een concrete aanpassingsbrief in
Novelle wordt ingediend rond Prinsjesdag 2026
Senatoren accepteren parallelle behandeling als compromis

Timing

Aanname najaar 2026, novelle Q1 2027, inwerkingtreding 1 januari 2028 of 2029

Impact

Tweesporenmodel met onzekerheid over de eindvorm tot diep in 2027. Banken en verzekeraars bouwen tegen een bewegend doelwit.

Hoog45%

Uitstel naar 2029

De Eerste Kamer stemt niet vóór de novelle volledig op tafel ligt. Inwerkingtreding verschuift naar 1 januari 2029, mogelijk met overstap naar vermogenswinstbelasting in plaats van aanwasbelasting.

Triggers

Meerderheid van senatoren spreekt voorkeur uit voor vermogenswinstbelasting
Belastingdienst en ketenpartners signaleren dat 2028 niet meer haalbaar is
Coalitieakkoord-doel (volledige vermogenswinstbelasting tegen Prinsjesdag 2029) wordt naar voren gehaald

Timing

Definitief besluit Q4 2026 / Q1 2027

Impact

Overbruggingswet (36204) blijft tot eind 2028 het werkende systeem. Belastingplichtigen blijven tegenbewijs leveren via de huidige formulieren. Investeringsklimaat krijgt een jaar lucht.

Laag10%

Intrekken en herontwerp

Het wetsvoorstel wordt ingetrokken (zoals Heithuis adviseerde) en het kabinet komt met een nieuw ontwerp dat tegelijk dienst doet als tegenbewijsregeling. Politiek het meest radicale scenario.

Triggers

Eerste Kamer dwingt intrekking af door verslagen te blokkeren
Kabinet kiest zelf voor herstart om juridische risico's te beperken
Tweede Kamer-meerderheid verschuift expliciet richting vermogenswinstbelasting

Timing

Intrekking Q3 2026, nieuw voorstel 2027

Impact

Langste pad, schoonste eindsysteem. Overbruggingswet domineert tot minstens 2029. Risico op nieuwe juridische schermutselingen rond het tegenbewijsregime.

Actuele vooruitblik — gecontroleerd op 18 september 2026

21 / 24 september; 1 oktoberTechnische briefing, procedurevergadering en schriftelijke inbreng Belastingplan gepland; nog geen definitieve aanvaarding.
Eerstvolgend budgettair besluitmomentOfficiële box 3-brief bevat geen vaste deadline voorjaar 2027; concreet voorstel en dekking afwachten.
1 januari 2028Budgettair basispad, afhankelijk van tijdige wetgeving en uitvoering.
2030 (voorwaardelijk)Volledige vermogenswinstbelasting mogelijk bij ambitieus traject; geen route gekozen.

Terug naar het verslag van 19 mei